Người lính già ở chợ Thang Trong

Đăng lúc: Thứ ba - 21/01/2020 09:50
Ông già mặt đầy nếp nhăn nhưng đôi mắt vẫn tinh anh, kéo ghế mời tôi.
- Bữa trước vô chờ mãi tới chiều không gặp. Hôm nay may quá gặp được chú.
Nhìn ông già dễ mến, tôi hỏi:
- Dạ, tại sao bà con gọi chú là “Tư Chuột” ạ?
Ông cười hiền khô:
- Ba má tui đặt tên tui là Võ Văn Chuộc. Có lẽ nhờ chăm chỉ mần ăn có tiền mua ruộng đất và chuộc lại phần đất hồi ông nội thiếu nợ phải cầm cố cho địa chủ chắc? Ổng bà mừng là chuộc lại ruộng vườn từng khai khẩn. Ở đây gọi “Chuột” na ná “Chuộc”. Bà con gọi riết thành quen.

Ở miền Nam lạ lắm, tên thứ cứ gọi rất thoải mái. Ví dụ anh Thành thương binh mất cái chân trái. Thế là gọi luôn: Thành cụt! Anh Hai bị sốt co giật, gọi luôn: Hai méo! Tên người ta là Chuộc mà gọi là “Chuột”. Ở khắp ngã tư chợ Thang Trong này, già trẻ lớn nhỏ gần như đều thương mến ông Tư. Đức tính chịu khó, ham làm và bình dị khiêm nhường, sống thân thiện, đoàn kết chan hòa là phẩm chất nổi bật của chú Tư Chuộc, là nét đẹp đạo đức Hồ Chí Minh của anh bộ đội Cụ Hồ được trui rèn gần ba mươi năm trong quân đội.
Năm 1998, khi tôi tìm hiểu viết bài về kênh đào Bảo Định, mới biết chợ Phú Kiết, thuộc huyện Chợ Gạo còn có tên gọi là chợ Thang Trong (Thang Trông, âm địa phương gọi “trong”). Phú Kiết là xã có nhiều chiến công qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Và, hiện nay là xã nông thôn mới, nhiều thanh niên giỏi sản xuất kinh doanh, góp phần làm giàu cho làng quê.
Bữa trước ngồi chờ từ sáng tới chiều, ông đâu mất tăm. Cô Sáu bảo tôi:
- Ông ấy đang ở quanh quẩn đâu đây. Điện thoại không xài, sao gọi ổng? Cháu viết giấy hẹn ổng, cô đưa cho.
Cái ông này cá tính vậy. Không xài điện thoại, không chạy xe máy. Bà vợ thì chạy xe ào ào, tính sôi nổi, không ngồi yên một chỗ. Vậy mà sống chung thuận hòa êm ấm. Có lẽ do tính nhường nhịn, bao dung nhân từ của ông? Bà bảo:
- Tánh ông vậy đó. Cái nòi giống hiền lành từ đời ông cố tới giờ.
Ông bà nội của chú Tư tham gia chống Pháp. Các bác, cô chú cũng tiếp nối truyền thống gia đình. Tụi ngụy treo bảng trước nhà: “Gia đình Việt Cộng”! Mỗi chuyến càn quét, ruồng bố là chúng nhào vô nhà chú đầu tiên.
- Ê, nhà Việt Cộng! Đốt sạch đi tụi bây!
Ba má của chú Tư tham gia kháng Pháp chống Mỹ. Người cha hy sinh thời kháng Pháp. Má của chú một mình thay chồng nuôi bầy con thơ dại. Chợ Thang Trong là trung điểm nên bọn giặc quyết chiếm đóng, bình định cho bằng được! Bến Tranh - Phú Kiết - Tịnh Hà - Tân Hiệp - Mỹ Tho là liên kết chiến lược của kế hoạch bình định nông thôn, rẽ nước bắt cá của Mỹ - ngụy. Cơ sở cách mạng ở Phú Kiết bị đánh tan nát. Nhiều người chịu không nổi phải chiêu hồi. Gia đình ông vẫn kiên trung theo Đảng, theo Cụ Hồ. Những năm 1968 - 1972, giặc ruồng bố gắt gao, hòng đánh bật cán bộ ra khỏi dân. Một buổi sáng mùa khô năm 1972, tụi bình định nhào vô xăm hầm, phá tan nhà cửa, bàn thờ nhà ông:
- Nhà mày ăn cơm quốc gia thờ ma Việt Cộng!
Chúng lấy tấm hình ba của ông đem về đồn Phú Kiết đốt bỏ. Bây giờ bàn thờ thân phụ trống không. Mỗi lần đốt nhang là mỗi lần khắc ghi mối thù! Chúng gọi nhà Việt Cộng thì cầm súng chơi tới cùng với chúng. Mấy chị em gái làm giao liên. Hai anh em trai thì đi bộ đội chính quy, thoát ly gia đình. Bà mẹ một mình, gồng gánh gia đình, tiếp tế gạo tiền và thuốc men cho cán bộ. Bà mới mất cách đây hai năm thôi, thọ 99 tuổi. Khổ đau tận cùng vậy mà người mẹ đã sống cội thọ. Ông dẫn tôi tới trước bàn thờ gia tiên, thắp một nén nhang cho ông bà và chú út liệt sĩ. Phía trước sân, mộ bà mẹ anh hùng xây bằng đá hoa cương uy nghi. Còn mộ của ông và chú út không thấy đâu. Tôi thắc mắc:
- Chú ơi! Sao không để ba người ở chung mà chỉ mình bà nằm đây?
- Sau 1975, xã quy tập liệt sĩ về nghĩa trang. Má đồng ý cho hai cha con về nằm ở đó. Bà dặn: Nhà mình chia đôi. Ba mày và thằng út theo đồng đội. Sau này, tao trăm tuổi già thì để tại vườn nhà... Bà dặn sao, con cháu làm vậy.
Ngôi nhà bé nhỏ làm nơi thờ phụng lớp ngói âm dương cũ kỹ. Mái dột lỗ chỗ. Nền thấp ẩm ướt. Ông ngậm ngùi:
- Muốn tu sửa thờ phụng linh thiêng. Nhưng chưa đủ tiền, cháu ơi!
Tôi chợt nghĩ tới những biệt phủ xa hoa của quan tham giá hàng trăm tỷ... Hòa bình 1975, hầu hết sĩ quan, chiến sĩ giải ngũ về mần nông. Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy ở Lai Vung, Đồng Tháp về ruộng. Ông Tư cũng thế. Mần nông thì cắc củm từng đồng, sao giàu nhanh được? Nhìn cái nhà là biết đạo đức chủ nhân ngay! Anh bộ đội Cụ Hồ về sống chan hòa với nông dân. Ông bảo:    
- Cụ Hồ dặn: cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, cán bộ là công bộc, là đầy tớ của dân. Cô út ngày ngày hương khói được rồi. Vài năm nữa tu sửa cũng kịp. Giờ nóng ruột làm ngay, vay mượn mắc nợ, liên lụy con cháu!
 
Chú Tư sinh năm 1940, nay đã vào hàng “cổ lai hi”. Năm 1961, chú